วิเคราะห์ปัญหาการรับรู้ข่าวสารในยุคดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • พระสุริยน นริสฺสโร นักวิชาการอิสระ
  • พระไพทูรณ์ ฉนฺทกาโม นักวิชาการอิสระ
  • จักรพงษ์ ทิพสูงเนิน สํานักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 14

คำสำคัญ:

การรับรู้ข่าวสาร, ยุคดิจิทัล, ปัญญา

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา วิเคราะห์ปัญหาการรับรู้ข่าวสารในยุคดิจิทัล ตามความเชื่อทางพระพุทธศาสนา ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาการรับรู้ข่าวสารในยุคดิจิทัล ซึ่งแม้เทคโนโลยีสารสนเทศจะเอื้อให้ผู้คนเข้าถึงข้อมูลได้สะดวกและรวดเร็ว แต่ก็สร้างปัญหาสำคัญคือการแพร่กระจายของข่าวปลอมที่บิดเบือนข้อเท็จจริง อันนำไปสู่ความเข้าใจผิดความแตกแยก และความไม่ไว้วางใจในสังคมไทย การแก้ปัญหาดังกล่าวไม่อาจพึ่งพาเพียงเครื่องมือทางเทคโนโลยีหรือมาตรการทางกฎหมาย แต่จำเป็นต้องพัฒนากระบวนการคิด และวิจารณญาณของผู้รับสาร จึงเสนอการประยุกต์ใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ กาลามสูตร ซึ่งชี้ให้ไม่เชื่อโดยปราศจากการตรวจสอบและการใช้ปัญญา และหลักโยนิโสมนสิการ ที่เน้นการคิดอย่างแยบคาย มีเหตุผล และมุ่งสู่ผลที่สร้างสรรค์ หลักธรรมทั้งสองสามารถเป็นภูมิคุ้มกันทางความคิด ช่วยให้ผู้เสพสื่อสามารถแยกแยะข่าวจริงและข่าวปลอมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนส่งเสริมวัฒนธรรมการใช้สื่ออย่างมีสติ ปัญญา และรับผิดชอบต่อสังคม

References

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2537). วัฒนธรรมหมู่บ้านไทย. กรุงเทพมหานคร: บริษัท อทิตตา พริ้นติ้ง ประเทศไทย จำกัด.

ฐิติวัฒน์ บูรณกานนท์. (2564). ส่วนประกอบของระบบสื่อสารข้อมูล. สืบค้นเมื่อ 20 สิงหาคม 2564. จาก https://sites.google.com/site/thitiwat404/xngkh-prakxb-khxng-rabb-suxsar-khxmul.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต). (2538). พจนานุกรมพุทธศาสน์ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต). (2556). โยนิโสมนสิการ วิธีคิดตามหลักพุทธธรรม. วัดญาณเวศกวัน.

พระอรรนพ โกวิโท (ยุทธเลิศ). (2560). ศึกษาวิเคราะห์หลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท เพื่อ ประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน. หลักสูตรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพุทธศาสนาและปรัชญา บัณฑิต วิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

ระวี ภาไล. (2543). โลกทัศน์และชีวทัศน์เปรียบเทียบวิทยาศาสตร์กับพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิ พุทธธรรม.

สุดาพร กุณฑลบุตร. (2549). หลักการตลาด (สมัยใหม่). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุพิมพรรณ เม็งขาว. (2554). พฤติกรรมการเปิดรับสื่อและพฤติกรรมการซื้อของผู้บริโภคที่มีต่อนิตยสาร บันเทิงในเขตเชียงใหม่. การค้นคว้าอิสระ. บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

แสง จันทร์งาม. (2512). พุทธศาสนวิทยา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ทวีพิมพ์ดี.

เผยแพร่แล้ว

2025-12-27